Азия ойындарында конкурдан алғаш рет екі жеке чемпион анықталады

Токиода өтетін XX Азия ойындарында конкур бағдарламасы жаңа форматта ұйымдастырылады. Биыл Азия ойындарының тарихында алғаш рет командалық есеппен қатар, конкурдан екі бөлек жеке жарыс өткізіледі. Жарысқа 15 елден 46 спорттық жұп қатысады.
Жаңа форматқа сәйкес, қолданыстағы жеке жарыс А тобында өтеді. Оның алғашқы гитінде кедергілердің биіктігі 1,45 метр, финалда 1,50 метр болады. Ал жаңадан енгізілген В тобындағы жарыс 1,55 метрлік маршруттарда ұйымдастырылады. Әр спортшы екі жеке жарыстың тек біреуіне қатыса алады.
Форматтың өзгеруі Азия ат спорты федерациясының (AEF) конкурдың Азия ойындарындағы спорттық деңгейін көтеру жөніндегі ұсынысынан кейін енгізілді. Олимпиада кеңесі қолданыстағы жеке жарысты сақтап, оған жоғары деңгейдегі жаңа жеке бәсекені қосуды мақұлдады. Осылайша, 2026 жылғы Азия ойындарында конкурдан командалық және екі жеке есеп бойынша үш жүлде жиынтығы ойнатылады.

Қазақстан командасы бәсекеге қайта оралды
Қазақстанның ат спорты бойынша ұлттық құрамасы Азия ойындарына 12 жылдық үзілістен кейін қайта қатысып отыр. Ал конкур түрінен соңғы рет 20 жыл бұрын қатысқан, яғни спортшыларымыз бұл санатта 2006 жылдан бері бақ сынамаған еді. Ел намысын төрт шабандоз – Олег Соколенко, Раиса Соколенко, Нұрила Тұрысбекова және Ксения Баталова қорғайды. Қазақстан құрамасы командалық және жеке жарыстарға қатысады.
Қазір қазақстандық шабандоздар Токиода жарыс алдындағы соңғы дайындықтарын жүргізіп жатыр. Жеребеден кейін спортшылардың жарыстағы өнер көрсету тәртібі мен тактикалық жоспары нақтыланбақ.
Қазақстандық ат спорты өкілдері соңғы жылдары халықаралық жарыстарда тәжірибе жинап, Еуропа мен Азиядағы түрлі турнирлерде ел намысын қорғап келеді. Ұлттық құраманың Азия ойындарына оралуы қазақстандық конкур үшін халықаралық деңгейдегі тәжірибені арттыруға мүмкіндік береді.
Конкурда нәтиже тек шабандоздың шеберлігіне емес, спортшы мен аттың өзара үйлесіміне де байланысты. Сондықтан Токиодағы дайындық барысында қазақстандық команда шабандоздардың жағдайымен қатар, аттардың дайындығы мен физикалық жағдайына да ерекше көңіл бөліп отыр.

Токиода Азияның ең мықты шабандоздары өнер көрсетеді
Жарыстың жаңа форматында Азияның алдыңғы қатарлы ат спорты державаларының тәжірибелі өкілдері бақ сынайды. Олардың арасында Олимпиада ойындарында, әлем чемпионаттарында және құрлықтық біріншіліктерде өнер көрсеткен шабандоздар бар.
Сауд Арабиясы соңғы бес Азия ойындарының төртеуінде командалық есепте алтын медаль жеңіп алды. Атап айтқанда, 2006 жылы Дохада (Қатар), 2010 жылы Гуанчжоуда (Қытай), 2018 жылы Джакартада (Индонезия) және 2023 жылы Ханчжоуда (Қытай) командалық жарыста топ жарды.
Токиода Ханчжоу-2023 ойындарында жеңіске жеткен құраманың өкілдері Рамзи әл-Духами мен Абдулрахман әл-Раджхи қайта өнер көрсетеді. Екеуі де 2024 жылы Парижде өткен Олимпиада ойындарының жеке бәсекелерінің финалына қатысып, әл-Духами 11-орын, ал әл-Раджхи 13-орын алған.
Әл-Духами бұған қоса 2012 жылы Лондонда өткен Олимпиада ойындарының командалық жарысында қола жүлдегер атанған. Бұл Сауд Арабиясы құрамасының тәжірибесінің жоғары деңгейін көрсетеді.
Оларға 2024 жылғы Париж Олимпиадасына қатысқан Халед әл-Мобти қосылады. Осылайша Сауд Арабиясының сапында соңғы Олимпиада ойындарында тәжірибе жинаған үш шабандоз өнер көрсетеді.
Әл-Духами Untouchable 32, ал әл-Раджхи Lorenzo ES атымен жеке жарыстың жаңа, жоғары деңгейлі В тобында өнер көрсетеді. Ал әл-Мобти Diana du Plevau Z атымен А тобына тіркелген.
Жеке жарыстың жаңа В тобында биіктігі 1,55 метрлік кедергілер бағыты бойынша Біріккен Араб Әмірліктерінің өкілі Омар Абдул Азиз әл-Марзуки Enjoy de la Mure атымен өнер көрсетеді. Ол Ханчжоудағы Азия ойындарында жеке есепте күміс жүлде иеленіп, Париж Олимпиадасында 19-орын алған. Бұл жұп биыл жазда Ахенде жоғары деңгейдегі жарыстарға қайта оралып, FEI конкурудан әлем чемпионатында жеке есепте 13-орынға ие болды.
Жапония құрамасының сапында тәжірибелі үштік бар. Команданы жеті Олимпиада мен сегіз әлем чемпионатына қатысқан Тайдзо Сугитани бастап шығады. Ол 2019 жылы Паттайяда FEI Азия конкуру чемпионатының алғашқы жеке чемпионы атанды. Жапония құрамасына бұдан бөлек үш Олимпиадаға қатысқан Эйкен Сато және Токио-2020 ойындарында 13-орын алған Коки Сайто кірді.
Кувейт атынан Али әл-Хорафи өнер көрсетеді. Ол I атымен 2025 жылғы FEI Азия чемпионатының күміс жүлдегері және 2018 жылғы Азия ойындарының жеке чемпионы болды. Токиода Inshallah атымен жарысқа қатысады.
Қытай Тайбэйінің атынан Юнь-Чи Линь Driss de Kerglenn атымен сынға түседі. Бұл жұп 2025 жылы ірі ересектер арасындағы чемпионаттағы алғашқы медалін – қола жүлдені жеңіп алған.

Жарыстар Токио Олимпиадасының аренасында өтеді
Конкур жарыстары JRA Equestrian Park манежінде өтеді. Бұл кешен 1964 және 2021 жылдары Олимпиада ойындарындағы ат спорты жарыстарын қабылдаған. Реконструкциядан кейін 2023 жылы қайта ашылды.
Жарыс бағыттарын FEI-дің 4-деңгейлі голландиялық маршрут дизайнері Луис Коникс дайындайды. Ол бес жыл бұрын Токио Олимпиадасында конкур бойынша техникалық делегат қызметін атқарған. Коникстің ат спортының ең жоғары деңгейіндегі тәжірибесі мол. Ол 2022 жылы Хернингте өткен FEI әлем чемпионатында конкур бағыттарын әзірлеген, сондай-ақ әлемнің түрлі елдеріндегі ірі халықаралық чемпионаттар мен бес жұлдызды жарыстарда жұмыс істеген.
Токиода оның рөлі Азия ойындарының жаңа форматы жағдайында ерекше маңызды болмақ. Себебі маман командалық жарысқа, сондай-ақ күрделілік деңгейі әртүрлі екі жеке бағдарламаға арналған бағыттарды әзірлеуі қажет.
Конкур бағдарламасы 1 қазанда командалық жарыспен басталады. 3 қазанда жеке жарыстың алғашқы гиттері өтсе, 4 қазанда финалдық гиттер ұйымдастырылып, екі жеке чемпион анықталады.