Ат үйрету, халықаралық терминология бойынша — дрессура (фр. dressage) — ат мінудің жоғарғы мектебі және олимпиадалық спорт түрі.

Ат үйрету ат спортының ең әдемі түрі болып есептеледі. Спорттың бұл түрінде шабандоз көрсетуі тиіс: жылқының қысқартылғандардан бастап қосылғандарға дейін түрлі қарқында барлық аллюрлерде дұрыс және өнімді қозғалу қабілетін, бір аллюрден басқаға бірсарынды және бірқалыпты өту, бастықтыру (артқа жылжу), бүйірге иіліп қозғалу, арнайы жаттығумен қалыптастырылатын күрделі қозғалыстар (приуэттер, 4-1 қарқында желуде аяқ алмастыру, пассаж, пиаффе). Бұл жаттығуларды орындаған кезде жылқы бағдарлама нөміріне сәйкес келетін өз денесінің белгілі бір қалыпын сақтай отырып қозғалуы тиіс. Ат үйретуде импульстің – алдыға қозғалу талпынысының, көзге көрінбейтін дерлік басқару құралдарына толық бағыныштылықтың болуы маңызды. Сондай-ақ жылқының жалпы сыртқы бейнесі, оның үйлесімдігі және икемді әсем қимылдарға табиғи қабілеті бағаланады. Ат үйрету бойынша жарыс өз алаңының әріптік белгіленуі бар 60x20м стандартты манежде өтеді.

Ат үйретуде пайдаланылатын бағдарламаларды қиындық дәрежесі бойынша үш топқа бөлуге болады: біріншісі – бұл схемалар немесе оларды, әдетте, жас жылқыларға және жаңадан бастаған спортшыларға арналған ат жүрісі деп атайды; екіншісі – Кіші және Орташа 1-жүлде, ал үшіншісі – Орташа 2 және Үлкен жүлде.

Белгіленген схемалары бар міндетті бағдарламалардан басқа жоғары деңгейдегі жарыстарда, соның ішінде олимпиада ойындарында «кюр» (kür) деп аталатын еркін бағдарламалар да болуы мүмкін, онда спортшылар музыкалық әуенмен ат үйретуге тән жаттығуларды кез келген кезектілікпен көрсетеді. Бұл ең әдемі және қызықты өнер көрсетулер, себебі нәтиже композиция мен таңдалған музыкаға байланысты.

Ат үйрету санаттары

«L» сыныбы:

  • Юниорларға арналған алды ала, жеке тесттер;
  • Жасөспірімдерге арналған тесттер (барлығы);
  • Жас жылқыларға арналған тесттер (4-6 жас);
  • Челленджер тесттері (Кіші Жүлдеден басқа).

«M» сыныбы:

  • Орта Жүлде № 1;
  • Кіші Жүлде;
  • Орта Жүлденің КЮР № 1;
  • Юниорларға арналған фристайлю.

«S» сыныбы:

  • Үлкен Жүлде;
  • Үлкен Жүлденің қайта өнер көрсетуі;
  • Үлкен Жүлденің КЮР.

Орта Жүлде № 2, Сондай-ақ жарыстың жеке түрі КЮР бар. Мұнда еркін тәртіпте белгілі бір элементтерді музыкаға сай дұрыс орындау көрсетіледі. Техника мен «би үйлесімдігі» бағаланады.

Основные элементы выездки

  • Осаживание;
  • Остановка;
  • Менка ног на галопе;
  • Принимание;
  • Уступка шенкелю;
  • Пиаффе;
  • Пассаж;
  • Пируэт и полупируэт;
  • Движение плечом внутрь (траверс);
  • Поворот на переду;
  • Поворот на заду.

Пирамида тренинга

Обучение лошади выездке основано на системе, состоящей из шести шагов, разработанных Немецким Национальным Конным Фондом. Эта система построена в виде пирамиды с "ритмом" в её основании и "сбором" в вершине. Пирамида тренинга полезна для подготовки любой верховой лошади, но чаще всего используется в выездке.

  • Ритм;
  • Раскрепощенность;
  • Контакт;
  • Импульс;
  • Прямолинейность;
  • Сбор.

Источник: Википедия